fbpx

Verhaal 46


Kruidnoten

Een verhaal over het onstaan van kruidnoten. Leer meer over de geschiedenis van dit kruidige nootje! 

 

‘Wil je ook een pepernoot?’ vraagt Vince aan Sterre.

Sterre schudt haar hoofd. ‘De juffrouw heeft net uitgelegd dat het geen pepernoot is, maar een kruidnoot.’

 

‘Mij best.’ Hij steekt zijn hand in de zak en stopt een nieuwe in zijn mond. Vince is Sterres beste vriend. Ze zitten nu samen in groep acht van basisschool De Klaverweide in Roermond. Ze lopen door het kapotte tuinhek van Sterre haar huis.

 

‘Lekker warm binnen,’ zegt Sterre als ze haar sjaal en jas aan de kapstok hangt. Uit haar tas pakt ze het huiswerk dat juffrouw Laura heeft opgegeven. Vince loopt achter haar aan naar de keuken. Ze legt het papier op het aanrecht.

 

‘Zoek alle ingrediënten bij elkaar voor het maken van kruidnoten. Maak daar een foto van,’ leest Sterre hardop voor.

 

‘Hoe moeten we nou weten waar kruidnoten van gemaakt worden?’ praat Vince met volle mond. Hij houdt de verpakking op zijn kop om de laatste kruidnoot in zijn mond te laten vallen. ‘Hmhmhm.’ Kauwend loopt hij naar de prullenbak. Hij zet zijn voet op het pedaal.

De deksel gaat open als Sterre tegen hem zegt: ‘Niet weggooien.’ Ze grist het zakje uit zijn handen. Haar vinger glijdt over de ingrediëntenlijst. ‘Boter en suiker,’ leest ze hardop voor.

 

‘De juffrouw zei dat in kruidnoten heel veel specerijen zitten die niet uit Nederland komen,’ zegt Vince. Hij kijkt nog eens naar het instructieblad.

 

‘Een vlag met een rood en witte streep. Welk land is dat?’

 

Vince houdt het vel voor Sterres gezicht. ‘Deze oude vlag hangt bij mijn oma,’ zegt ze. ‘Mijn oma is geboren in Indië. Zij maakt trouwens ook de lekkerste kruidnoten. Veel lekkerder dan uit de winkel.’

 

‘Dan gaan we nu naar je oma.’

Sterre lacht. Ze komt zo graag bij haar oma. De twee pakken hun jas van de kapstok en vertrekken.

Sterre loopt erbij als een mummie. Het enige stukje lichaamsdeel dat niet bedekt is, is haar gezicht. De gure wind snijdt in haar ogen.

 

‘Hoe heet je oma?’

 

‘Adinda.’ Sterre drukt op de bel. De flatdeur gaat direct open.

 

‘Halo,’ zegt oma Adinda tegen de twee. Dat is Indisch voor hallo. Vince geeft de licht getinte vrouw een hand. ‘Jullie brengen veel te veel kou mee. Daar ben ik na al die jaren nog niet aan gewend,’ zegt de vrouw met een gulle lach. Dat vindt Sterre zo fijn aan haar oma. Ze lacht altijd.

Bij het lopen valt het Vince op dat de oma van Sterre een beetje stijfjes loopt. Haar rug staat heel bol. De twee lopen achter de oude vrouw aan. Het gaat niet zo snel, want ze loopt met een stok door het huis. Vince kijkt de woonkamer in. Vol met snuisterijen en gouden fotolijstjes.

 

Sterre ploft neer op de bank en vertelt meteen wat ze komen doen. ‘We hebben een opdracht van school dat we alle ingrediënten van kruidnoten moeten verzamelen.’

 

‘Wij weten niet wat er in zit,’ vult Vince zijn vriendin aan.

 

‘Jullie hebben vast weleens gehoord van de VOC?’

Vince en Sterre kijken elkaar glazig aan. De oude vrouw wacht niet op een reactie, maar begint te vertellen. ‘In de zeventiende eeuw groeide in Nederland de behoefte aan luxe producten. Alleen koffiebomen groeiden niet in Nederland. Daarvoor is het bij ons veel te koud. Nederland vertrok met een handelsschip vanuit Amsterdam naar Azië. De Spanjaarden en Portugezen hadden al eerder deze handsroute ontdekt. Ze namen koffie, suiker en specerijen mee uit andere landen. Thuis in Amsterdam werden deze opgeslagen in grote pakhuizen.’

 

 De oma van Sterre wijst naar een foto aan de andere kant van de kamer. Vince ziet op de foto hele hoge panden met veel luiken. ‘Waarom heeft het huis zoveel luiken?’

‘De goederen werden omhoog gehesen, maar ik moet jullie eerst nog iets anders vertellen.’

Oma vervolgt haar verhaal. ‘Nederlanders moesten veel geld hebben om deze producten te kopen en veel mannen waren maanden van huis. Sommigen zeelieden verdronken vanwege de vele stormen onderweg.’

 

Vince en Sterre luisteren heel aandachtig. Vince vergeet zelfs te knabbelen van zijn krakeling. De oude vrouw stopt even met praten. Het duurt even voor ze uit de stoel krabbelt. Haar rechterbeen hapert een beetje. Sterre geeft de stok aan haar oma. Ze loopt naar haar rijkgevulde boekenkast.

 

‘Eens kijken. Waar stond het ook alweer? Ah. Hier heb ik het.’ Ze blaast het stof uit de encyclopedie. Het boek ruikt muf en de eerste bladzijden zijn aan elkaar geplakt. Sterre neemt het boek van haar over en loopt terug naar de bank. Als oma eindelijk weer zit, geeft Sterre het boek terug. Oma bladert door het boek. ‘In 1602 heeft Johan van Oldenbarnevelt de VOC opgericht. Dit is de Verenigde Oost-Indische Compagnie. De VOC bouwde forten in onder andere Sri Lanka, India en Zuid-Afrika,’ leest oma voor.

‘Waarom bouwden ze forten?’ vraagt Sterre.

 

‘De Nederlanders gaven boeren de opdracht om grondstoffen te verbouwen. Deze grondstoffen moesten naar Nederland, maar soms kon het wel acht maanden duren voor het VOC schip terug in Amsterdam was. Andere landen, zoals Spanje en Portugal, waren ook handel aan het drijven. Als je niet alert was, werd je hele voorraad gejat.’

 

‘Ik snap het. Onze pepernoten komen uit Indië!’

 

‘Kruidnoten,’ verbetert Sterre haar vriend.

 

Oma slaat het boek met een harde klapt dicht. Ze legt het op tafel. Ze staat op uit haar stoel en waggelt naar de keuken. Ze opent haar kruidenla. Ze zet een witte bak met tientallen kruidenzakjes  op het aanrecht. Sterke geuren verspreiden zich in de keuken. Oma opent een zakje met een bruin poeder erin en houdt dit onder de neus van Sterre en daarna Vince. ‘Waar ruikt het naar?’ vraagt ze.

 

‘Het lijkt wel aarde.’ Vince trekt een vies gezicht.

 

‘Het is een hele zware geur,’ zegt Sterre.

 

‘Dit is nootmuskaat. Mijn Indische voorouders hadden een stuk land en daar stonden nootmuskaatbomen op. Uit de vrucht komt dit goedje.’

Vince pakt een nieuw zakje. ‘Wat is dit gele spul?’

 

‘Gember. Daar maken Nederlanders graag hachee mee. Om kruidnoten te maken heb je kaneel, nootmuskaat, kruidnagel, gemberpoeder, kardemom en witte peper nodig.’

 

‘Wat is dan het verschil met pepernoten?’ vraagt Vince aan oma Adinda.

Sterre breekt in. ‘Weet je het nou nog niet? De rondjes zijn kruidnoten en wat je nu bedoelt zijn pepernoten,’ spreekt het meisje met stemverheffing.

 

‘Toch is er niet zoveel verschil, hoor. In pepernoten zit geen peper en in kruidnoten wel,’ lacht oma.

Vince pakt zijn telefoon en fotografeert alle zakjes met kruiden. Hij kijkt naar de klok. Het is al half vijf. ‘Ik moet vanavond voetballen.’

Sterre zucht. ‘Dan moeten we naar huis.’ Sterre baalt, want nu kan ze haar oma niet meer vragen hoe het afliep met de VOC en hoe je kruidnoten maakt. Sterre kust haar oma gedag. Vince geeft de oma van Sterre een hand. Daarna rennen de twee naar huis.

De volgende dag op school laten alle leerlingen de foto’s zien van de specerijen. Sterre en Vince hebben de opdracht heel goed gedaan. ‘Mijn oma is in Oud-Indië geboren en heeft ons dit allemaal verteld.’ Haar ogen twinkelen als ze het zegt.

 

‘Kan je oma niet langskomen, dan kan ze ons alles vertellen?’ vraagt juffrouw Laura.

 

Als de bel gaat, rent Sterre direct naar de flat van haar oma. Sterre is nog aan het uithijgen, maar begint toch alvast te praten. ‘Wil jij op mijn school vertellen over Indië en de specerijen?’

 

‘Natuurlijk, maar dan leer ik jullie ook hoe je kruidnoten zelf kunt maken.’

 

Een paar weken later is het dan eindelijk zover. Oma Adinda stelt zich voor aan de kinderen. Ze laat een heel oud kookboek zien. ‘Ik heb dit recept van mijn moeder geleerd en zij weer van haar moeder en nu leer ik het jullie.’ De kinderen luisteren heel aandachtig. De juf vertelt dat op ieder tafeltje alle ingrediënten staan om kruidnoten te maken. De kinderen volgen de instructies van oma Adinda. Eerst mag de boter in de kom, daarna de suiker en tot slot de specerijen.

De jongens en meisjes kneden tot het mengsel een grote bruine bal is. Vervolgens mogen ze allemaal kleine balletjes draaien. Terwijl de kruidnootjes in de oven gaan, vertelt oma Adinda dat door de afnemende winst de VOC uiteindelijk eind achttiende eeuw werd opgeheven.

 

Juffrouw Laura komt de klas in gelopen met een bakplaat vol kruidige noten. ‘Dit zijn de lekkerste kruidnoten die ik ooit heb geproefd!’ roept Vince door het klaslokaal. De oma van Sterre geeft haar kleindochter een knipoog, terwijl ze sabbelt op een kruidnoot.

‘Zonder de zeevaarders hadden wij geen kruidnoten,’ zegt juffrouw Laura.

 

De kinderen luisteren al niet meer. Ze smikkelen van hun zelfgemaakte creatie.

Liefs,
Saskia

 

Wat vind je van mijn verhaal?

Ieder verhaal is geschreven vanuit mijn hart. Het is dan ook moeilijk om het de wijde wereld in te slingeren, want dan is het verhaal niet meer van mij alleen.

Als schrijfster denk je soms dat je een geweldig verhaal geschreven hebt. Als lezer kun je hier heel anders over denken. Ik vind contact met mijn lezers belangrijk. Als schrijfster word ik beter door heel veel te oefenen, maar ook door de reacties van jullie.

Ik beantwoord graag jouw vragen en/of reacties. Laat mij vooral weten wat je van mijn verhalen vindt.

Shopping cart
There are no products in the cart!
Continue shopping
0